- پیوند استعدادهای فردی با تکوین عالم و شاکله وجودی:
هر فردی متناسب با استعداد خود عالمی دارد؛ به این معنا که متناسب با استعدادهای درونی، جهان و عالم خویش را شکوفا ساخته و بنا مینهد. از آنجا که استعدادهای انسانها متفاوت است، عوالم آنها نیز با یکدیگر تمایز دارد. انسان متناسب با شاکلهای که در وجود خویش سامان میدهد، دارای ربّی خاص است؛ به گونهای که ربّ یک فرد «علیم»، دیگری «صانع» و دیگری «حکیم» است. هر مخلوق و هر انسانی پروردگار و ربّی دارد که مظهریت آن ربّ، متناسب با شاکله وجودی اوست.
- معنای بعثت تکوینی و شکوفایی ظرفیتها:
بعثت هر فرد در واقع همان شکوفایی، گشایش و به ثمر نشستن حقیقت اوست. بعثت هر انسان، به معنای شکوفا شدن تام استعدادهای درونی او تلقی میشود. بنابراین، هر انسانی متناسب با ظرفیتها و استعدادهای ویژه خویش، بعثتی اختصاصی دارد که در جریان شکوفایی هویدا میگردد؛ از این رو تا زمانی که وجود انسان به شکوفایی نرسد، بعثت او آغاز نمیشود و این همان بعثت تکوینی اشیا و موجودات است.
- کانال وجودی و تجلی ربوبیت اسمائی:
انسان متناسب با ملکات، ادراکات روحی، طبع و ویژگیهای وجودی خود، کانال و مجرای وجودی ویژهای دارد که شکل میگیرد. عالمی که انسان در درون و برون خود بنا میکند، در واقع مقتضی ربّ خاصی جهت تربیت و ربوبیت است. بر همین اساس، هر فردی دارای ربّ خاصی است؛ یعنی اسمی از اسمای الهی که متناسب با شاکله ساختهشده وجودی او، مدیریت و ربوبیت وی را بر عهده دارد.
- مقام سِرّ، جدول وجودی و مسیر لقاء بیواسطه:
هر انسانی واجد «مقام سِرّ» است و سِرّ هر فرد، دربردارنده مرتبه ارتباط بیواسطه او با حضرت حق است. شکوفا شدن سِرّ هر انسان، در واقع همان بعثت او به شمار میآید. هر فردی از یک کانال، جدول و مسیر وجودی خاص برخوردار است که هرگاه این کانال وجودی که همان سِرّ اوست شکفته شود، مقام ارتباط بیواسطه او با ذات حق محقق میگردد و ربوبیت الهی بر مدار همین مجرا جریان مییابد.
این کانال وجودی نیازمند آن است که از غبار گناهان، تعلقات دنیوی و حجابها پاک گردد تا به درستی شکوفا شود. جدول وجودی هر شخص در قوس صعود باز میشود؛ این گشایش یا در طول حیات با اراده و اختیار انسان رخ میدهد و یا با فرا رسیدن مرگ نمایان میگردد. در آن هنگام، پیوند بیواسطه انسان با پروردگار ظهور مییابد. ربوبیت الهی برای هر فرد دقیقاً از مسیر همین کانال وجودی و سِرّ باطنی او آشکار میگردد؛ هرچند مجرای وجودی اغلب انسانها تنها پس از مرگ گشوده میشود.
- نسبت میان سِرّ وجودی، اسم اعظم و خودشناسی:
هر موجودی شکوفایی ویژهای دارد که حقیقت بعثت اوست و با شکوفا شدن سِرّ، بعثت انسان آغاز میشود؛ از این رو ظهور سِرّ برای انسان، عین بعثت اوست و ربّ هر فرد، در حقیقت همان اسم اعظم اختصاصی اوست.
اعمالی نظیر دعا و نماز شب موجب گشایش، انکشاف و فاش شدن سِرّ وجودی انسان میگردند. هر کس به شناخت ذات و سِرّ خویش نائل آید، پروردگار خود را خواهد شناخت: «مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ». والاترین و بزرگترین سِرّ در نظام آفرینش، سِرّ انسان است و هر کس به این مقام واصل شود، به مقام محمود دست یافته است. مقام سِرّ، همان مرتبه ارتباط مستقیم و بیواسطه با اسمای حسنای الهی است.
- مراتب وجودی و تجلی اسم اعظم در انسان:
کانال وجودی انسان، مجرای دریافت فیض پروردگار است. سِرّ هر فرد، همان حقیقت ربّ اوست که مدیریت و تربیتش را عهدهدار است. جدول و مسیر وجودی انسان، متناظر با سِرّ باطنی و اسم اعظم اوست. بر اساس آیه شریفه «وَ لَقَدْ خَلَقْنَاکُمْ أَطْوَاراً»، انسان دارای اطوار و مراتب گوناگون وجودی است و هنگامی که در افق مقام سِرّ استقرار یابد، پیوند او با حضرت حق بدون هیچگونه واسطهای شکل میگیرد. عالیترین مرتبه اسم اعظم الهی تنها در گستره وجودی انسان تجلی مییابد و بدین طریق، انسان رابطه بیواسطه با حق را درمییابد؛ چرا که تناسبی تام و عمیق میان سِرّ انسان و اسم اعظم او برقرار است.