- مفهوم و ماهیت سنن الهی:
سنن الهی در واقع همان مدیریت، تدبیر و ربوبیت حضرت حق بر کل عالم هستی است. این سنن به عنوان قواعدی تخلفناپذیر، شیوه هدایت و راهبری خداوند در تمامی ابعاد آفرینش را نشان میدهند. در حقیقت، هر آنچه در نظام هستی رخ میدهد، جلوهای از تحقق یکی از این سنتهای پایدار است.
- تجلی سنن الهی در حوادث طبیعی:
سنن و تدبیر الهی در ساحت طبیعت به صورت حوادث گوناگون ظهور و بروز پیدا میکند. پدیدههایی نظیر آتشفشانها، وقوع قحطی و خشکسالی، شیوع بیماریهای واگیردار، و بروز آفات در جمعیتهای گیاهی و حیوانی، همگی ابزارهایی هستند که در چارچوب سنن الهی معنا مییابند. این حوادث طبیعی صرفاً پدیدههایی فیزیکی نیستند، بلکه بخشی از نظام قاعدهمند تدبیر الهی برای پیشبرد اهداف خلقت محسوب میشوند.
- سنن الهی در بستر تحولات اجتماعی:
علاوه بر طبیعت، حوادث بزرگ اجتماعی نیز مجرای اصلی ظهور سنن خداوند هستند. وقوع انقلابهای عظیم و بروز جنگهای سرنوشتساز در تاریخ بشر، نمونههایی از جاری شدن قوانین الهی در جوامع انسانی است. در این ساحت، نصرت حق یا کیفر اعمال در قالب این تحولات بزرگ تجسم مییابد.
- جایگاه انسان و اولیای الهی در تحقق سنن:
بالاترین و والاترین مجرای ظهور و بروز سنن الهی در عالم، وجود انسان است. در این میان، سیره، عمل و حرکت اولیای الهی و معصومین (علیهمالسلام) خودِ عینیتیافته و تحققیافته سنن الهی در زمین است. اراده انسان و انتخابهای او نقش تعیینکنندهای در فعالسازی این سنتها دارد؛ به گونهای که خواستهها و جهتگیریهای بشری، زمینه را برای ظهور برخی از سنن خاص پروردگار فراهم میآورد.
- سنت هدایت و رسالت انبیا:
ارسال پیامبران، ابلاغ ادیان الهی، نزول وحی و تدوین کتب آسمانی، همگی در راستای تحقق «سنت هدایت» تعریف میشوند. خداوند بر اساس این سنت پاینده، مسیر کمال را برای انسان روشن ساخته است. همچنین، ایستادگی در برابر ظالمان و حمایت از مظلومان در عرصههای اجتماعی، از دیگر مصادیق بارز و عملیاتی سنن الهی است که به برقراری عدالت و توازن در نظام خلقت منجر میشود.
- ثبات، پویایی و ریشههای توحیدی سنن:
سنن الهی در عین اینکه دارای ثبات و استواری هستند و تغییر در آنها راه ندارد، دارای ویژگی دوران و چرخش نیز میباشند؛ به این معنا که در مقاطع مختلف تاریخ به تناسب شرایط تکرار میشوند. ریشه و باطن تمامی این سنتها به اسماء و صفات الهی بازمیگردد. در واقع، هر حادثهای که در این جهان رخ میدهد و هر سنتی که جاری میشود، پیامی گویا از احوال، اراده و قدرت حضرت حق است که هوشمندان را به سوی مبدأ آفرینش رهنمون میسازد.
