ویژگی‌های جامع و جاودانۀ قرآن کریم

خلاصه محتوا:

در این محتوا به تبیین مجموعه‌ای از ویژگی‌های اساسی قرآن کریم پرداخته شده است. قرآن را وحی الهی و کتابی دانسته می شود که از جانب خداوند بر قلب پیامبر اکرم (ص) القا شده و نقش آن هدایت همه انسان‌ها در همه زمان‌ها است. قرآن  کتابی جامع و کامل معرفی می‌شود که حقیقت هر چیز را روشن می‌سازد و به «تبیان لکل شیء» بودن آن اشاره می‌نماید. قرآن کتابی جهانی است و مختص عرب یا قوم خاصی نیست، بلکه برای تمام انسان‌ها و همه عصرها نازل شده است.

قرآن  جاودانه و ابدی می باشد و تأکید می‌شود که به دلیل جاودانگی، این کتاب قابل تحریف نیست و همواره سالم باقی مانده است. همچنین قرآن «مُهَیمِن» بر تمام کتب آسمانی معرفی میشود؛ بدین معنا که محتوای آن بر دیگر کتاب‌ها سیطره دارد و کامل‌ترین کتاب الهی است.

در ادامه، قرآن «کتاب زندگی» معرفی می‌شود؛ کتابی که تمام ابعاد فردی، اجتماعی، سیاسی، تمدنی، نظامی، جسمی و روحی انسان را پوشش می‌دهد. فهم آن برای همگان ممکن است، هرچند دارای مراتب و بطون مختلف است: ظاهر، باطن، حد و مطلع. این ویژگی‌ها سبب می‌شود که انسان در همه مراحل زندگی به قرآن نیازمند باشد.

ارتباط با قرآن از طریق شنیدن، تلاوت، تفکر و عمل به احکام آن ضروری دانسته می‌شود. در ادامه تفاوت قرآن با سایر کتب آسمانی  بیان می‌شود: دیگر کتاب‌ها «برنامه» هدایت در عصر خود بودند، اما قرآن «قانون هدایت» برای همه اعصار است؛ برنامه تغییر می‌کند اما قانون ثابت است. در پایان، قرآن «قانون هدایت بشریت تا ابد» معرفی می‌شود.

آغاز محتوا:

• مقدمه: 

محتوای مختصری داریم درباره ویژگی‌های کتاب آسمانی ، قرآن کریم.

•  ماهیت وحیانی قرآن: 

قرآن، وحی الهی است؛ یعنی از جانب خداوند بر قلب رسول خدا (ص) القا و الهام شده است. این کتاب، کتاب الهی و دستورالعمل هدایت انسان است.

•  جامعیت و کامل بودن قرآن :

قرآن کتابی جامع و کامل است؛ چنان‌که می‌فرماید: «تِبیانًا لِکُلِّ شَیء». یعنی هر چیز را تبیین می‌کند؛ حقیقت و واقعیت هر امر را برای ما روشن می‌سازد.

•  جهانی بودن قرآن: 

قرآن کتابی جهانی است که برای همه انسان‌ها در تمام زمان‌ها نازل شده است. 

مختص عرب یا قوم خاصی نیست. خداوند می‌فرماید: «إِنّا أرسلناکَ کافّهً لِلنّاس»؛ یعنی این کتاب برای همۀ مردم است.

•  جاودانگی و عدم تحریف‌پذیری: 

این کتاب، هدایت‌گر همگان و ازلی و جاودانه است؛ ابدی است و به همین دلیل قابل تحریف نیست و دچار تحریف نشده است.

•  مهیمن بودن قرآن بر دیگر کتب آسمانی: 

قرآن «مُهَیمِن» بر سایر کتب آسمانی است؛ یعنی محتوای آن بر تمام کتاب‌های آسمانی پیشین سیطره و سلطه دارد. معارف قرآن بر آنها برتری و احاطه دارد. قرآن کامل‌ترین کتاب آسمانی است و جامعیت و عمق آن، سبب مهیمن بودنش شده است.

•  قرآن؛ کتاب زندگی: 

قرآن «کتاب زندگی» است؛ زندگی فردی و اجتماعی انسان را تأمین می‌کند و تمام ابعاد انسانی را پوشش می‌دهد؛ از ابعاد فردی و اجتماعی تا سیاسی، تمدنی، نظامی، جسمی و روحی.

•  قابلیت فهم برای عموم :

قرآن برای همۀ انسان‌ها قابل فهم است. سهل و روان است؛ هرچند دارای درجات و مراتب گوناگون است. قرآن دارای ظاهر و باطن، حد و مطلع است و لایه‌های گوناگونی از معنا در آن وجود دارد.

•  ضرورت ارتباط دائمی با قرآن: 

به دلیل این ویژگی‌ها، انسان همواره به قرآن نیازمند است. باید با قرآن ارتباط برقرار کرد: 

با شنیدن سخنان آن، با تلاوت آن، با تفکر در آیات آن و با عمل کردن به احکام آن. 

این کتاب، دستورالعمل هدایت انسان است؛ بلکه «قانون هدایت انسان‌ها» است.

•  تفاوت قرآن با دیگر کتب آسمانی: 

هر یک از کتب آسمانی در زمان خود «برنامه» هدایت بودند، اما قرآن «برنامه» نیست؛ «قانون» است. 

برنامه قابلیت تغییر دارد، اما قانون ثابت است. 

پس قرآن، قانون هدایت است؛ قانون هدایت بشریت تا ابد.