آثار حکمی استاد مهدی خدابنده

  • سایر
  • نقش مزاج در استعدادهای جلالی و جمالی موجودات

نقش مزاج در استعدادهای جلالی و جمالی موجودات

خلاصه محتوا:

در این محتوا، «نقش مزاج در استعدادهای جلالی و جمالی موجودات» را بررسی می‌شود و توضیح داده می شود که همه موجودات استعداد دریافت «اسماء جلالی» و «اسماء جمالی» الهی را دارند، اما نوع استعداد آنان متناسب با ساختار و بافت مادی‌شان شکل می‌گیرد. تفاوت میان ساختارهای مادی موجودات، در حقیقت به تفاوت استعدادهای آنان برای دریافت تجلیات جلال یا جمال الهی برمی‌گردد.

موجوداتی که بافت و ساختاری نرم، لطیف و معتدل دارند، استعداد جذب اسماء جمالی و لطفی را دارند و برای شکوفایی استعدادهای خود به شرایط و لوازم کمتری نیاز دارند؛ در مقابل، موجوداتی که بافتی سخت، خشن و زمخت دارند، استعداد جذب اسماء جلالی و قهری را داشته و شکوفایی استعداد در آنان به شرایط، امکانات و لوازم مادی پیچیده‌تر و گسترده‌تری نیازمند است.

این تفاوت مزاجی باعث تفاوت در شکل‌ها، شاکله‌ها و نحوه شکوفایی استعدادها می‌شود. مثلاً گیاهانی که میوه زودرس دارند، به دلیل لطافت و اعتدال ساختار، زودتر فیض الهی را دریافت می‌کنند؛ اما گیاهانی که میوه دیررس دارند، به سبب ساختار پیچیده‌تر، دیرتر فیض را جذب می‌کنند.

اسماء جلالی در بافت‌های خشن و زمخت ظهور دارد و اسماء جمالی در بافت‌های نرم و لطیف. همچنین شرایط محیطی همچون هوا، آب، خاک، نور و مراقبت، زمینه‌های مادی دریافت فیض جلالی یا جمالی را فراهم می‌کنند. بنابراین «مزاج» نشانه نوع استعداد هر موجود است.

در حیواناتی که بدن آنها درون خود «زهر» تولید می‌کند، این تولید به عنوان ابزار دفاعی، نشانه غلبه جنبه جلالی و قوه غضبی در آن‌هاست. در مجموع، استعدادهای مختلف موجودات، تجلی متفاوت اسماء جلالی و جمالی الهی در آن‌ها را نشان می‌دهد.

آغاز محتوا:

  • مقدمه :

یکی از مباحث زیربنایی در موضوع مورد بحث، مسأله «مزاج» است. موضوع ، «شکوفایی استعدادها با اسماء جلالی و جمالی» است. موجودات دارای استعدادهایی در جنبه اسماء جلالی و اسماء جمالی الهی هستند و این استعدادها با بافت، ساختار و شاکله هر موجود هماهنگ است؛ یعنی متناسب با نوع ساختار مادی و بافت بدنی موجود، استعداد دریافت اسماء جلال یا استعداد دریافت اسماء جمال شکل می‌گیرد.

  •  تفاوت ساختارهای مادی و نقش آن در نوع استعداد:

تفاوت در بافت‌ها و تفاوت در ساختارهای مادی موجودات به دلیل آماده شدن برای دریافت دو دسته از اسماء الهی، یعنی اسماء جلال و اسماء جمال است. هر موجودی متناسب با نوع استعدادی که در او قرار داده شده، از قبل با ساختاری آماده خلق شده است تا بتواند نوع خاصی از اسماء الهی را دریافت کند. برخی موجودات استعداد دریافت اسماء جلال را دارند و برخی دیگر استعداد دریافت اسماء جمال را.

گرچه همه موجودات قابلیت دریافت هر دو دسته از اسماء الهی را دارا هستند، اما در برخی اشیاء غلبه با دریافت اسماء جلالی است و در برخی دیگر غلبه با دریافت اسماء جمالی. بنابراین نوع استعداد هر موجود متناسب با نوع دریافت فیضی است که مقدر شده است آن را دریافت کند.

  • تفاوت شرایط و لوازم شکوفایی استعدادها:

موجوداتی که قابلیت دریافت اسماء جمالی دارند، برای شکوفا شدن استعدادهای خود شرایط و لوازم ویژه‌ای لازم دارند. همچنین موجوداتی که قابلیت دریافت اسماء جلالی دارند، شرایط و لوازم متفاوت و دیگری را طلب می‌کنند. بنابراین نوع دریافت فیض با نوع ساختاری که برای آن موجود از قبل آماده شده، هماهنگ است. برخی موجودات، با اسماء جلالی استعدادشان شکوفا می‌شود و برخی با اسماء جمالی. موجوداتی که استعدادشان با اسماء جلالی شکوفا می‌شود، بیشترین لوازم و شرایط را برای شکوفایی نیاز دارند. برعکس، موجوداتی که استعداد آن‌ها با اسماء لطفی و جمالی شکوفا می‌گردد، با سرعت بیشتری استعدادشان فعلیت می‌یابد و کمترین شرایط و لوازم را لازم دارند.

  •  رابطه ساختار مادی با نوع استعداد: 

نوع استعدادها متناسب با ساختارهای مادی شکل می‌گیرد. تفاوت استعدادها در حقیقت باعث تفاوت در شکل‌ها و تفاوت در شاکله‌های موجودات می‌شود. همچنین تفاوت در شکوفایی و رسیدن به فعلیت استعدادها نیز به تفاوت استعدادها و قابلیت‌های مختلف بازمی‌گردد.

  •  مثال گیاهان: زودرس و دیررس: 

برای نمونه، گیاهانی که میوه آن‌ها زودتر می‌رسد، به دلیل لطافت ساختاری، زودتر لطف الهی را جذب می‌کنند؛ در حالی که گیاهانی که میوه آن‌ها دیررس است، دیرتر فیض الهی را دریافت می‌کنند. علت این امر آن است که گیاهان دیررس برای دریافت فیض الهی، شرایط و لوازم مادی بیشتر، پیچیده‌تر، جامع‌تر و گسترده‌تری نیاز دارند. بنابراین نوع استعداد آن‌ها با نوع استعداد گیاهانی که اسماء لطفیه را جذب می‌کنند یکسان نیست.

  •  تفاوت ساختار نرم و سخت در دریافت اسماء الهی:

اشیایی که اسماء لطفیه الهی را جذب می‌کنند معمولاً لطیف‌تر، نرم‌تر و معتدل‌تر هستند. در مقابل، اشیایی که اسماء قهری و جلالی را جذب می‌کنند ساختارهایی زمخت‌تر، سخت‌تر، خشن‌تر و سفت‌تر دارند. اسماء جلال در بافت‌های سخت و زمخت ظهور پیدا می‌کند و اسماء جمالی در بافت‌های نرم، لطیف و معتدل ظهور می‌یابد.

  •  نقش شرایط محیطی در فراهم شدن زمینه دریافت جلال و جمال:

به همین دلیل، موجودات از جهت شرایط زمانی، مکانی، هوایی، آبی، خاکی، مادی و نوع مراقبت تفاوت فراوانی با یکدیگر دارند. جذب اسماء جلالی دشوارتر از جذب اسماء جمالی است. در حقیقت، در هر مخلوقی اعم از گیاه، حیوان و انسان نوع استعدادهای جلالی و جمالی یکسان نیست.

اسماء جلالی و جمالی در قالب استعدادهای مختلف تجلی می‌یابند و این استعدادها هستند که زمینه دریافت جلال و جمال الهی را فراهم می‌کنند. همچنین شرایط مادی همچون آب، هوا، خاک و نور، زمینه‌های مادی دریافت اسماء جلال و جمال هستند. استعداد به صورت طبیعت ظاهر می‌شود و «مزاج» نشانه نوع استعداد موجود است.

  • ابزار دفاعی حیوانات و جنبه جلالی: 

در ادامه بیان می‌شود که بدن‌هایی که در درون خود «زهر» تولید می‌کنند، این زهر ابزار دفاعی حیوان به شمار می‌رود و هر ابزار دفاعی در هر موجودی، هویت جلالی آن استعداد را نشان می‌دهد که همان قوه غضبی است.