خلاصه محتوا:
این محتوا به تبیین نسبت حوادث بزرگ تاریخی با ربوبیت الهی و مقام ولایت اولیای الهی میپردازد. حوادث عظیم در عالم هستی، تصادفی یا صرفاً اجتماعی و سیاسی نیستند، بلکه جلوهای از تدبیر ویژه الهی و ربوبیت حضرت حقاند. این حوادث از مسیر انسانهای بزرگ و نفوس الهی شکل میگیرند؛ انسانهایی که صاحب قلب، همت و اراده الهی هستند و توان تغییر مسیر تاریخ و تمدن بشری را دارند. در نگاه ارائهشده، هر حادثه بزرگ تاریخی با هدف رجوع دادن انسانها به ولیّ الهی رخ میدهد. خداوند حوادث عظیم را از طریق اولیای خود سامان میدهد تا در دل آن حادثه، توجه به مقام ولایت و حقیقت ولیّ خدا محقق شود. از اینرو، بزرگی هر حادثه به میزان جایگاه و نقش ولیّ الهی حاضر در آن بستگی دارد. سخنران با ذکر نمونههایی چون حضرت ابراهیم (ع)، حضرت موسی (ع)، پیامبر اکرم (ص)، اصحاب کهف و بهویژه حادثه کربلا، نشان میدهد که تمامی این رخدادهای بزرگ برای آشکار شدن ولایت و بازگرداندن بشر به حقیقت هدایت الهی بودهاند. انسانهای بزرگ، سازندگان تمدنهای بزرگاند و تاریخ واقعی بشر بهدست همین نفوس الهی شکل میگیرد. حادثه کربلا بهعنوان بزرگترین حادثه معنوی تاریخ معرفی میشود؛ حادثهای که بهواسطه یک ولیّ الهی مطلق رقم خورد و عمیقترین سنتهای الهی را در تاریخ جاری ساخت. در نهایت تأکید میشود که تحقق سنتهای بزرگ الهی نیازمند حوادث بزرگ است و این حوادث جز به اراده اولیای الهی و در چارچوب ربوبیت خداوند شکل نمیگیرند.
آغاز محتوا:
- حوادث بزرگ، جلوهای از ربوبیت الهی:
محتوا در ارتباط با حوادث بزرگ عالم هستی است. در این زمینه نکتهای مختصر و تذکری اجمالی بیان میکنیم و از آن عبور خواهیم کرد.
- تدبیر الهی در ساماندهی حوادث بزرگ:
ظهور حوادث بزرگ در عالم هستی، جلوهای از ربوبیت الهی است. این حوادث، نوعی تدبیر الهیاند؛ به این معنا که ساماندهی حوادث بزرگ، با اراده خاص حضرت حق صورت میگیرد. حوادث بزرگ را انسانهای بزرگ رقم میزنند و این انسانهای بزرگ، همان اولیای الهی هستند. خداوند متعال با ربوبیت خود، حوادث عظیم را از مسیر نفوس بزرگ به تحقق میرساند تا در قالب آن حوادث، رجوع به ولی و رجوع به اصل ولایت محقق شود.
- پیوند هر حادثه بزرگ با توجه به ولیّ الهی:
هر حادثه بزرگی با خود توجه به ولیّ الهی را به همراه دارد. تمدنهای بزرگ توسط انسانهای بزرگ ساخته میشوند. انسانهای بزرگ تمدنهای متعالی و حتی تمدنهای جهانی را رقم میزنند. همانگونه که حضرت رسول اکرم (ص) و حضرت ابراهیم علیهالسلام چنین بودند؛ حضرت ابراهیم که خود یک امت محسوب میشد.
- نقش انسانهای صاحب قلب و اندیشه در ساخت تاریخ:
هر انسانی تمدنساز و عالمساز نیست. تنها انسانهایی که صاحب فکر و صاحب قلباند، توان تمدنسازی دارند. انسانهای بزرگ، روح الهی دارند و مسیر تاریخ را جابهجا میکنند؛ تاریخ و تمدن بشر را میسازند. همانگونه که پیامبر اکرم (ص) با آوردن شریعت اسلام، مسیر تاریخ جاهلیت را تغییر داد.
- انسانهای بزرگ، قلب عالم و احیاگر قلوب انسانها:
انسانهای بزرگ، قلب عالم هستند. در حقیقت، آنان قلب انسانها را به هستی باز میکنند. این انسانها دارای همتهای بزرگ و ارادههای بزرگاند و تمدنهای عظیم میآفرینند. اولیای الهی نیز به اذن حق، در عالم ربوبیت میکنند. هر انسانی به اندازه وسعت وجودی خویش، نقشآفرینی میکند.
- حوادث بزرگ و تحقق سنن الهی:
حادثه کربلا بزرگترین حادثه معنوی عالم هستی است؛ حادثهای که بهواسطه یک ولیّ الهی رقم خورد. این حادثه بزرگ، مقدمهسازی برای توجه به یک ولیّالله مطلق بود. داستان اصحاب کهف نیز برای توجه دادن به اولیای الهی و رجوع به ولی سامان یافته است.
- نمونههای تاریخی رجوع به ولایت در قالب حوادث عظیم:
داستان حضرت موسی (ع) و فرعون، برای توجه دادن به یک ولیّ الهی به نام موسی شکل گرفت. همچنین حادثه حضرت ابراهیم (ع) و مبارزه او با نمرود، برای رجوع به مقام ولایت ابراهیم (ع) بود. بنابراین، در همه این حوادث، توجه به ولیّ حضور دارد و هر حادثهای به اندازه میزان توجه به ولیّ خدا، بزرگ محسوب میشود.
- انقلابهای الهی و جایگاه ولایت:
انقلاب حضرت موسی (ع) بر ضد فرعون، از حوادث بزرگ عالم است؛ چراکه توجه به ولایت موسی در آن نهفته بود. انقلاب امام حسین (ع) بر ضد استبداد امویان، حادثهای بزرگ و بلکه بزرگترین حادثه در طول تاریخ است. از اینرو، تمامی حوادث بزرگ، حامل توجه به ولیّ الهی هستند.
- حوادث بزرگ، بستر ظهور سنتهای بزرگ الهی:
در حوادث بزرگ، سنتهای الهی تحقق مییابند و سنتهای بزرگ شکل میگیرند. حوادث بزرگ را انسانهای بزرگ، با ارادههای بزرگ و با اذن الهی، یعنی اولیای خدا، رقم میزنند. ساماندهی حوادث بزرگ، کار اولیای الهی است و این ساماندهی برای توجه دادن انسانها به ولیّ الهی صورت میگیرد.
- نسبت سعه وجودی انسان و حادثهسازی:
هر انسانی به اندازه سعه وجودی خود، حادثهسازی میکند. حوادث بزرگ، تحققبخش سنن الهیاند و مقدمه تحقق سنتهای بزرگ، وقوع حوادث بزرگ است. بزرگترین حادثه تاریخی، حادثه کربلا است.
- پیوند حوادث انبیا با مقام ولایت:
حادثه حضرت موسی و خضر (ع)، توجه به ولایت دو نبی الهی است. همچنین حادثه حضرت ابراهیم (ع) و نمرود، رجوع به ولایت ابراهیم (ع) را در پی دارد. به همین دلیل، مردان بزرگ، تمدنهای بزرگ را میسازند و تمدنهای عظیم را در تاریخ رقم میزنند.